Δημοσιεύστε τα άρθρα σας! Οποιοδήποτε άρθρο έχετε σχετικό με το περιεχόμενο του blog, και θέλετε να το μοιραστείτε μαζί μας, στείλτε το στο email που θα βρείτε στο προφίλ μου. Share your knowledge!

Τρίτη, 11 Νοεμβρίου 2008

Σωματότυπος

Έχουν γίνει πολλές προσπάθειες από τους βιολόγους τα τελευταία 100 χρόνια να κατατάξουμε το σώμα σε διάφορους σωματότυπους. Ο Sheldon (1954) χρησιμοποίησε ένα δείγμα 46000 ανδρών και ξεχώρισε 3 βασικούς τύπους: τον ενδόμορφο ή παχύσαρκο, τον μεσόμορφο ή μυώδη και τον εκτόμορφο ή λιγνό. Μια κλίμακα 7 βαθμίδων αξιολογεί τη βαρύτητα του κάθε χαρακτηριστικού (Εικ. 1). Για να περιγραφεί ένας σωματότυπος, δίνονται 3 αριθμοί που αντιστοιχούν στην αξιολόγηση της ενδομορφίας, της μεσομορφίας και εκτομορφίας αντίστοιχα. Πχ, ο σωματότυπος 6-1-1ή 7-2-1 δείχνει την κυριαρχία του ενδόμορφου χαρακτηριστικού. Ομοίως, ο σωματότυπος 2-7-1 είναι κυρίως μεσόμορφος, ενώ ο 1-2-7 κυρίως εκτόμορφος. Οι περισσότεροι άνθρωποι ωστόσο, παρουσιάζουν συνδυασμό από 2 τύπους παρά έναν κυρίαρχο.

Οι Heath και Carter (1975) τελειοποίησαν το σύστημα του Sheldon κάνοντάς το πιο αντικειμενικό και αύξησαν τις βαθμίδες από 7 σε 9 για τον εκτόμορφο και τον μεσόμορφο τύπο και σε 12 για τον ενδόμορφο. Εκτός από τις φωτογραφίες του ατόμου αξιολογούνται και ορισμένα ανθρωπομετρικά χαρακτηριστά: ύψος, βάρος, 4 δερματικές πτυχές, περιφέρειες μηρών και διάμετρος οστών.



Εικ 1. Οι 3 βασικοί σωματότυποι (Bloomfield at al. 1994)
©fitness-town.org

Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΣΩΜΑΤΟΤΥΠΟΥ ΣΤΗΝ ΑΘΛΗΤΙΚΗ ΕΠΙΔΟΣΗ

Ο σωματότυπος παίζει σημαντικό ρόλο στη διαλογή των ατόμων σε συγκεκριμένα αθλήματα. Υπάρχουν αρκετά ευρήματα στην αθλητική βιβλιογραφία για την καταλληλότητα των διαφόρων τύπων σε συγκεκριμένα αθλήματα, αλλά και για συγκεκριμένες θέσεις στο ίδιο το άθλημα. Επειδή πολλοί παράγοντες συμμετέχουν στη διαμόρφωση ενός πρωταθλητή, δεν θα υπάρξει ποτέ ο τέλειος σωματότυπος για ένα άθλημα, αλλά πάντα μια μικρή διακύμανση γύρω από τον κυρίαρχο σωματότυπο.



Eik 2. Ο σωματότυπος των αθλητών στίβου.

Εξαιρέσεις

Δεν είναι σπάνιο να βρεις αθλητές, τοπικής ή διεθνούς εμβέλειας που τα σώματά τους μοιάζουννα μη ταιριάζουν στο άθλημα που κάνουν. Ο Peter Snell (Νέα Ζηλανδία) ήταν ένας διακεκριμένος δρομέας μεσαίων αποστάσεων (χρυσό μετάλλιο στο Τόκιο το 1964 για τα 800μ και 1500μ), παρά το γεγονός ότι ο μυώδης σωματότυπός του ταίριαζε περισσότερο στα 200μ. Όμως με μια VO2max 5,502 L/min (73,3 ml/min kg) o Snell διέθετε την αναπνευστική χωρητικότητα που χρειαζόταν για τις μεσαίες αποστάσεις (Pyke & Watson 1978), αν και κουβαλούσε μεγαλύτερο σωματικό βάρος από τους συναθλητές του.
Ακόμα οι επιδόσεις του Robert De Castella (Αυστραλία) στο μαραθώνιο, εντυπωσίασαν τους επιστήμονες. Μεταξύ 1981 και 1986 ο De Castella κέρδισε 6 διεθνείς μαραθωνοδρομίες (συμπεριλαμβανομένου του παγκόσμιου πρωταθλήματος 1983) παρόλο που ήταν 5cm ψηλότερος από άλλους elite δρομείς και 10-12kg βαρύτερος. Αλλά με VO2max 83 ml/min kg διέθετε την αντοχή που χρειάζεται ένας μαραθωνοδρόμος.

Εικ 3. Η εξαίρεση στον ακνόνα από έναν παγκόσμιο πρωταθλητή 1500μ.


Όταν κανείς εξετάζει προσεκτικά τους αθλητές σε ένα άθλημα, είναι δυνατόν να βρει “εξαιρέσεις στον κανόνα”, λόγω των πολλών παραγόντων που καθορίζουν μια αθλητική επίδοση.
Είναι σημαντικό να γνωρίζουμε τα αθλήματα στα οποία ταιριάζει ένας σωματότυπος. Μετέπειτα καθοδηγούμενη δίαιτα και προπόνηση, μπορεί να επιφέρει ελαφρές τροποποιήσεις στο σωματότυπο στα πλαίσια του γονότυπού μας. Εάν ένας αθλητής βρίσκεται μέσα στην αποδεκτή απόκλιση του κυρίαρχου σωματότυπου, λίγες τροποποιήσεις χρειάζονται. Αθλητές όμως που απέχουν από τον κυρίαρχο τύπο, χρειάζονται ειδικό πρόγραμμα που θα τους βοηθήσει να τον πλησιάσουν. Προηγούμενες έρευνες έχουν δείξει ότι ο σωματότυπος αλλάζει πολύ λίγο κατα τη διάρκεια της ζωής. Επομένως ο σωματότυπος των ενηλίκων μπορεί να προβλεφθεί με σχετική ακρίβεια κατά την εφηβεία.




Διαβάστε περισσότερα...